أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
125
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
اللّه ، صادق عليه السّلام گفت : هر كه او گويد : استغفر اللّه الّذى لا إله إلّا هو الحىّ القيّوم و أتوب إليه ، عقب نماز بامداد خداى تعالى او را هفتصد گناه كبيره بيامرزد آنگه گفت : و خيرى نباشد در كسى كه روزى هفتصد كبيره بيشتر كند و گفت : هر كه صد بار استغفار كند چون بخواهد خفت همهء شب گناه ازو فرو ميريزد تا در روز آيد و برو هيچ گناه نبود آنگه حق تعالى گفت : [ وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ ] و كيست كه گناه آمرزد جز از خداى عزّ و جلّ ؟ ! يعنى هيچكس نيامرزد الّا او ، پس با درگاه او بايد گشت و آمرزش ازو بايد خواست تا بيامرزد پس گفت كه : اينها كه استغفار ميكنند و اصرار نمىنمايند و مقام نميكنند بر آنچه كرده باشند از گناه سدّى گفت : اصرار آن باشد كه استغفار نكنند و از آن خاموش شوند و ابو هريره روايت كرد از رسول كه او گفت : لا كبيرة مع استغفار و لا صغيرة مع اصرار و مراد به استغفار نه گفت زبانست و بس ؛ بلكه پشيمانى است بر گذشته و عزم است بر آينده كه با مثل آن رجوع نكند و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ميگويد : المصرّ على ذنبه المستغفر بلسانه كالمستهزىء بربّه ، آنكس كه او اصرار كند بر گناه و به زبان استغفار كند چون كسى باشد كه با خداى استهزا كند [ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ ] و ايشان ميدانند كه آنچه ميكنند معصيت است ضحّاك گفت : دانند كه خداى تعالى بتوبه گناه ايشان بيامرزد يا دانند كه ترك توبه اصرار است و گفتهاند : دانند كه ايشان را خدائى است كه گناه ايشان را بيامرزد جابر عبد الله انصارى روايت كند از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه يكى از بنى اسرائيل روى بر زمين نهاد و گفت : بار خدايا انت انت و انا انا انت العوّاد بالمغفرة و انا العوّاد بالذّنوب ، بار خدايا من منم و تو توئى من آنم كه با سر گناهان شوم و تو با سر آمرزش ، هاتفى آواز داد كه : همچنين است كه گفتى سر بردار كت بيامرزيدم [ أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ ] ايشان آنانند كه پاداش ايشان آمرزش باشد و بهشتها كه در زير درختهاى آن جويهاى آب ميرود و در آن بهشت خالد و جاويد باشند و آن مزد ايشانست و نيكو مزديست عمل كنندگانرا بهشت . در خبر است كه خداى تعالى وحى كرد بموسى عمران كه : يا موسى ما اقلّ حياء من يطمع فى جنّتى به غير عمل ، يا موسى كيف أجود برحمتى على من يبخل بطاعتى ؛ اى موسى چه بىشرم باشد آنكس كه او طمع كند در بهشت من بىعمل ، اى موسى چگونه